سامانه اداری
بازدید مجازی دبیرستان
بازدید مجازی دبستان
بازی های آموزشی پارابا
نشریه ی دانش آموزی
نرم افزار روانسنجی


خبرنامه>>
  نام:
  نام خانوادگی:
  رایانامه:

 

آخرین نظرات ثبت شده


شرح مقاله تاریخ ارسال مقاله: 1391/04/12 دفعات بازدید مقاله: 4453
چاپ
تشویق و تنبیه - قسمت سوم
مرکز : .
شیوه عاطفی بهترین و موفقترین شیوه‌های تربیتی است. کودک باید با مفهوم جملاتی از قبیل «دوست دارم و دوست ندارم» والدین آشنا شود و آثار مطلوب و نامطلوب آن را دریابد

تشویق و تنبیه

قسمت سوم 

 

شیوه تنبیه

  شیوه عاطفی بهترین و موفقترین شیوه‌های تربیتی است. کودک باید با مفهوم جملاتی از قبیل «دوست دارم و دوست ندارم» والدین آشنا شود و آثار مطلوب و نامطلوب آن را دریابد. تخلفات کودک باید با چهره ناراضی والدین روبه رو شود و از برخورد مربیان خود راه و روش صحیح و مورد نظر آنها را پیدا کند. او باید همیشه مورد مهرورزی و خوشرفتاری والدین قرار گیرد تا نصیحت‌های آنها را مانند تابلویی در مقابل خود تجسم کند.

گاه پیش می‌آید که رفتار خلاف کودک با پند و اندرز اصلاح نمی‌شود و در شیوه رفتاری خود تغییری نمی‌دهد. در این صورت والدین با استفاده از روشهای مناسب با توجه به نوع و زمان جرم به بازداشتن و تنبیه او با شرایطی اقدام کنند.

  تنبیه بدنی به‌عنوان یک عامل بازدارنده ـ در صورت عدم کارآیی دیگر ابزار تربیتی ـ به حساب می‌آید و چندان سازنده نیست؛ زیرا کودک ممکن است از ترس کتک، به ظاهر مرتکب خلاف نشود، اما عادت زشت خود را از دست ندهد.

با عنایت به این‌که سراسر وجود کودک سرشار از عاطفه است و بسیاری از رفتار و گفتارهای خود را بر اساس برخوردهای عاطفی والدین خویش قرار می‌دهد؛ امامان علیهم‌السلام در بیان شیوه‌های تربیتی بویژه در مورد کودکان، مربیان را به استفاده از این شیوه تشویق کرده‌اند.

امیر مؤمنان علیه‌السلام می‌فرمایند:

«اِنَّ العاقِلُ یَتَّعِظُ بِالاَدَبِ وَ البَهائِمُ لا یَتَّعِظُ الاّ بِالضّربِ»

خردمند، با ادب پند می‌آموزد و حیوانات با کتک و زدن تربیت می‌شوند.

در مورد تنبیه و حد آن در متون اسلامی اشاراتی وجود دارد از جمله:

 «مردي‌ حضور امام‌ موسي‌بن‌جعفر (ع‌) از فرزند خود شكايت‌ كرد. حضرت‌ فرمود فرزندت‌ را نزن‌ و براي‌ ادب‌ كردنش‌، از او قهر كن‌، ولي‌ قهرت‌ طول‌ نكشد.» (بحار، ج‌ 23، ص114)

در اين‌ حديث‌ امام‌ تنبيه‌ بدني‌ كودكان‌ را صريحاً منع‌ فرموده‌ و به‌‌جاي‌ آن‌ به ‌مجازات‌ عاطفي‌ توصيه‌ فرموده‌اند‌.

  شايان‌ ذكر است‌ كه‌ نه‌ تنها افراط در تنبيهات‌ بدني‌ از نظر اسلام‌ مردود شناخته‌ شده‌، بلكه‌ از افراط در تنبيهات ‌غيربدني‌ نيز جلوگيري‌ شده‌ است‌.

 پدر و مادر مي‌خواهند با سرزنشهاي ‌پيگير و مداوم‌ خود، كودك‌ را از عمل‌ زشتي‌ كه‌ مرتكب‌ مي‌شود باز دارند، تصميم‌ و شخصيت‌ او را در هم‌ شكنند و اراده‌ خود را بر وي‌ تحميل‌ کنند، كودك‌ نيز براي‌ اين‌كه‌ در اين‌ صحنه ‌به‌كلي‌ شكست‌ نخورد و شخصيت‌ خود را از دست‌ ندهد، در مقابل‌ پدر و مادر مقاومت‌ مي‌كند و با ادامه‌ عمل‌ نادرست ‌خود، استقلال‌ خويش‌ را ثابت‌ و شخصيت‌ خود را آشكار مي‌کند.

حضرت‌ علي‌ (ع‌) فرمود: «زياده‌روي ‌در ملامت‌ و سرزنش‌، آتش‌ لجاجت ‌را شعله‌‌ور مي‌كند.» (تحف‌‌العقول‌، ص‌ 84)

نکات مهم در تنبیه کودک:

1ـ در تنبیه، پدر و مادر با هم اقدام نکنند، اگر یکی طفل را تنبیه کرد، دیگری به‌عنوان پشتوانه روحی او باقی بماند؛ البته نه به‌صورتی‌که به مثابه معارض والد دیگر درآید.

2ـپیش از تنبیه باید ریشه تخلف را کشف کرد و سپس به رفع آن اقدام‌کرد.

3ـ تنبیه به‌عنوان آخرین ابزار تربیتی مورد استفاده قرار گیرد.

4ـ باید عمل کودک را تنبیه کرد، نه شخصیت و تمام وجود او را.

5ـ تنبیه با جرم و خطای کودک متناسب باشد.

6ـ تنبیه چندجانبه نباشد؛ یعنی به این‌صورت نباشد که طفل هم کتک بخورد، هم سرزنش شود و هم مورد تمسخر قرار گیرد.

ملامت کودک

   بیشتر والدین در برخورد با خطاهای کودکان، آنها را تنبیه نمی‌کنند، اما بیش از آن کودکانشان را مورد سرزنش خود قرار می‌دهند، که این شیوه موجب گستاخی کودک در برابر والدین خود می شود و زمینه اصلاح او را از بین می‌برد.

در تربیت، از ملامت به‌عنوان یک وسیله اصلاحی حساب‌شده می‌توان استفاده کرد.

ملامت لازم نیست که به‌صورت غلیظ و همراه با خشونت باشد بلکه ممکن است به‌صورت سؤالاتی از کودک باشد که او را وادار به اندیشیدن در رفتار خود می‌کند. برای مثال می‌توان به دور از عصبانیت با جملاتی از قبیل: آیا در خطاهای خود فکر آبروی خود و ما را نکردی؟ آیا نمی‌خواهی در رفتار و گفتار خود تغییری ایجاد کنی؟ و ... او را متوجه خطایش کرد.

 افراط در ملامت

مربیانی که برای تربیت کودکان خویش با ابزار سرزنش جلو می روند و او را به خاطر کوچکترین لغزش و بدون در نظر گرفتن نوع جرم و سن کودک، مورد سرزنش قرار می‌دهند، بزرگترین اشتباه را مرتکب می‌شوند. افراط در سرزنش، کودک را لجباز و ناامید بار می‌آورد، به‌طوری‌که او خود را قابل اصلاح نمی‌داند و به‌تدریج تعادل روانی خود را از دست می‌دهد و برای خود آینده‌ای تاریک تصور می‌کند، از این رو برای آرام‌کردن خویش، به خرابکاری، فریبکاری، سیگار، فرار از خانه و مدرسه روی می‌آورد و گرفتار ناآرامی عصبی می‌شود.

 سؤال اساسی این است که آیا در زندگی کودکانمان تنبیه باشد یا نه؟

نظر مورد قبول این است که تنبیه منطقی اگر با شرایطش باشد اشکالی ندارد اما باید از تنبیه غیرمنطقی بپرهیزیم. مراد از تنبیه غیرمنطقی تنبیه‌های شدید، غلیظ و غیرانسانی است.

شرایط تنبیه منطقی:

1. متناسب با شرایط و ظرفیت جسمی و روانی فرد و نیز متناسب با میزان جرم و خطا باشد

2. سبک و گذرا باشد.

3. با هدف تربیتی صورت گیرد. یعنی از سر دلسوزی و برای تأدیب و هدایت باشد.

نکات مهم:

* در مورد کودکان، تنبیه کلامی اثری مخرب‌تر دارد. و نباید از آن استفاده کرد.

* تنبیه منطقی در یادگیری کودکان مؤثر است اما تنبیه غیرمنطقی باعث تخریب یادگیری می‌شود.

ترجمه و تألیف: موسسه فرهنگی پارسا

منابع:www.parents.com

dari.irib.ir

 shahbaz.parsiblog.com

www.irdci.ac.ir

www.vista.ir

 

 

 

 



 





ثبت نظر بسته


ارسال به دوستان بسته

تمامی حقوق مادی و معنوی این وب سایت به
موسسه فرهنگی آموزشی پارسا تعلق دارد. استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است.
طراحی و بهینه سازی:
معاونت تحقیق و توسعه پارسا
سامانه اداری بازی های آموزشی اطلاعیه ها درباره ما
اطّلاعات ثبت نام گالری تصاویر خبرنامه ارتباط با ما
تحقیقات دانش آموزی فیلم و صدا اخبار نقشه سایت
کلاس خوشنویسی دهکده فرهنگی آموزشی مقاله ها پرسش های متداول