سامانه اداری
بازدید مجازی دبیرستان
بازدید مجازی دبستان
بازی های آموزشی پارابا
نشریه ی دانش آموزی
نرم افزار روانسنجی


خبرنامه>>
  نام:
  نام خانوادگی:
  رایانامه:

 

آخرین نظرات ثبت شده


شرح مقاله تاریخ ارسال مقاله: 1391/07/12 دفعات بازدید مقاله: 7789
چاپ
مدیریت زمان؛ عامل موفقیت برای دانش آموزان
مرکز : .مؤسسه ,
مدیریت زمان مجموعه ای از مهارت هایی است که منجر به استفاده موثر از زمان شده و در واقع روشی جهت کنترل زمان است و می توان آن را در حوزه های مختلف، از جمله خانه، محیط شغلی، آموزشی و توسط گروههای مختلف مورد استفاده قرار داد. از طرفی نیاز دانش آموزان به استفاده مؤثر از زمان کمتر از سایر گروهها نیست، زیرا آنها بینشی نسبت به اهمیت زمان ندارند و با آسودگی بهترین فرصتهای یادگیری در طول عمر خود را از دست می دهند. در این مقاله سعی شده است نکات و روشهایی که می تواند در مدیریت مؤثر زمان برای دانش آموزان مفید واقع گردد معرفی گردد.

مدیریت زمان[1]؛ عامل موفقیت برای دانش آموزان

زهرا ابراهیمی[2]

چکیده

مدیریت زمان مجموعه ای از مهارت هایی است که منجر به استفاده موثر از زمان شده و در واقع روشی جهت کنترل زمان است و می توان آن را در حوزه های مختلف، از جمله خانه، محیط شغلی، آموزشی و توسط گروههای مختلف مورد استفاده قرار داد. از طرفی نیاز دانش آموزان به استفاده مؤثر از زمان کمتر از سایر گروهها نیست، زیرا آنها بینشی نسبت به اهمیت زمان ندارند و با آسودگی بهترین فرصتهای یادگیری در طول عمر خود را از دست می دهند.در این مقاله سعی شده است نکات و روشهایی که می تواند در مدیریت مؤثر زمان برای دانش آموزان مفید واقع گردد معرفی گردد.

مقدمه

آیا تاکنون برای به پایان رساندن مطلوب کارهایتان آرزو کرده اید که ای کاش ساعات بیشتری را در اختیار داشتید؟ به احتمال زیاد پاسخ بسیاری از افراد به این سوال مثبت است. گاهی اوقات بسیاری از فعالیت های ما آنگونه که ما تمایل داریم پیش نمی روند و گاهی از این مسأله احساس گناه و تقصیر می کنیم که چقدر زمان را بیهوده از دست داده ایم.

در زبان فارسی ضرب المثلی وجود دارد که می گوید؛ "وقت طلاست".در زبان های دیگر نیز تعابیری چون وقت الماس است، وقت زمرد است و امثال این وجود دارد.عارفان و ادیبان نیز تعریف دلنشینی از وقت ارائه داده و گفته اند: "وقت شما عمر شماست".

زمانی که ما در یک شبانه روز داریم بیست و چهار می باشد و این آن چیزی است که هیچ گونه دخل و تصرفی در آن نمی توان داشت و نمی توان آن را تغییر داد. از آنجا که نمی توانیم این محدوده زمانی را تغییر دهیم بنابراین ناگزیریم تا تغییراتی را در خود ایجاد کنیم تا بتوانیم به نحو موثری از زمان استفاده کنیم. بنابراین باید به آن مسائلی که مهم تر هستند توجه بیشتری داشته باشیم و مواردی را که در زندگی ما ضرورتی ندارند، حذف کنیم.

اگرچه زمان سرمايه‌ ارزشمندي است اما تمام شدني است، كساني كه از لحظه لحظه‌ي اين سرمايه در راه سعادت و كمال و بهروزي خويش بهره گيرند، در آينده و در بخش هاي پاياني عمر گرفتار حسرت برگذشته نخواهند شد. تنها راه مناسب برای حل این مساله مدیرت زمان است و نیازمند تغییراتی در راههایی است که برای استفاده از زمان تاکنون پیش گرفته ایم. مدیریت زمان به معنای کنترل زمان و کار خویش را به دست گرفتن است (هرن[3]، 2011)

ضرورت مدیریت زمان برای دانش آموزان

 در بين همه‌ي منابعي كه در اختيار داريم زمان با ارزشترين آن ها است ولي، به اندازه‌ي اهميت خود از جايگاه و منزلت مناسبی بر خوردار نيست. علت بيشتر شكست هاي جبران ناپذير زندگي فردي، كاري و اجتماعي انسانها و بالأخص دانش آموزان، حاصل عدم استفاده‌ي مطلوب از زمان است. زمان تنها سرمايه‌اي است كه مي‌توان از طريق آن همه چيز به دست آورد، ولي با همه چيز نمي‌توان لحظه‌اي از آن را به دست آورد. تنها در سايه‌ي مديريت بهينه بر زمان است كه مي توانيم به آرزوها و خواسته‌هاي خود برسيم. مديريت زمان وابسته به تشخيص كارهاي مهم است. مديريت زمان عنوان مهارتي است که به شما کمک مي‌کند تمام کارهاي خود را سر وقت و به موقع انجام دهيد و هيچ گاه دچار کمبود زمان نشويد، اما به دست آوردن اين مهارت خيلي ساده نيست.

در مدیریت زمان تعیین اولویت کاری از اهمیت بسزایی برخوردار است و اولویت با امور و کارهایی است که فوریت و اهمیت بیشتری دارند ( فرنر[4])ترجمه ناصر جواهریان، 1381.

یکی از اصول مدیریت زمان اصل 20، 80 است. یعنی استفاده از 20% زمان برای انجام 80% کارها. موفقیت در مدیریت زمان وابسته به تشخیص کارهای مهم است ( تریسی[5]، ترجمه احمدی، 1382). با توجه به این که زمان یک منبع محدود به شمار می رود، لزوم مدیریت آن به خصوص در مراکز آموزشی و برای دانش آموزان از اهمیت بالایی برخوردار است؛ مدیریت زمان می تواند فعالیت های دانش آموزان را تحت تاثیر خود قرا دهد. پژوهش های استوارت[6] و لمبارد[7] ( 2010 ) سیبرت [8] و جتینگر[9] ( 2002)، گارسیا[10] و پرز [11] ( 2005 ) نشان می دهد که رابطه آماری معناداری بین مهارت های مدیریت زمان و موفقیت های تحصیلی دانش آموزان وجود دارد.

به نظر می رسد استفاده بهینه از زمان در راه مطالعه و یادگیری دانش آموزان می تواند تحت تاثیر شیوه های مطالعه انتخابی آنها و همچنین انگیزشی که برای پیشرفت تحصیلی دارند قرار گیرد؛ شیوه های مطالعه روش ها  و فنونی هستند که تسلط بر آنها نحوه مطالعه را بهبود داده و اثربخشی را افزایش و در نتیجه اطمینان و لذت بیشتری را نصیب فرد می کند  بالدریج[12]، (ترجمه سیف،)1388 .ریچارد[13] ( 2010 ) معتقد است نکات اصلی در مدیریت زمان می تواند به دانش آموزان کمک کند تا برنامه ریزی خود را به بهترین روش سازماندهی کنند، همچنین به نظر او دانش آموزان می بایست مهارت های مدیریت زمان را در همه جوانب زندگی خود تمرین نمایند و اولویت بندی فعالیت های مطالعاتی روزانه برای پیشرفت آنها بسیار مهم است. ایزاوا[14] ( 2002 ) تشریح می کند که در یادگیری مطالب درسی، مهارت تسلط بر وقت از امور اساسی است. دانش آموزان باید بیاموزند که چگونه مطالب درسی را در مدت زمان نسبتاً معین فراگیرند. آنها مجبورند در آزمون هایی شرکت کنند که در آن محدودیت زمان وجود دارد. بنابراین مدیریت زمان باید در آموزش و یادگیری مطالب درسی نیز مد نظر قرار گرفته شود.

فواید مدیریت زمان برای دانش آموزان

1- دانش آموزان دیدگاه بهتری نسبت به کارهای وابسته به یکدیگر و اولویت ها به دست می آورند.

2- فرصت های بیشتری برای خلاق بودن ایجاد شده تا مبتکر باشند به جای آنکه منفعل باشند.

3-با فشارهای روحی  و اضطراب دست و پنجه نرم کنند، آن را کاهش داده و از آن اجتناب ورزند.

4- با ثبات قدم و به طور منظم به اهداف خود دست یابند و در نتیجه زندگی آنها معنی دار و دارای جهت و سمت و سوی مشخصی باشد.

5- اوقات فراغت بیشتری به دست آورند و بتوانند وقت بیشتری را به امور دیگر اختصاص دهند ( لوتار، ترجمه خاکی، 1382).   

مراحل مديريت زمان

براي اين كه بتوانيد اوقات خود را به درستي مديريت كنيد بايد مراحل زير را انجام دهيد:

1- تعيين هدف

این مرحله در مدیریت زمان، فردی و شخصی است. دانش آموزان باید به اهمیت زمان و عواقب اتلاف وقت آگاهی پیدا کنند. رابینز[15] ( 1992 ) در این خصوص اظهار می دارد: " استفاده کارآمد از زمان بستگی به شخصیت و خود فرد دارد و شخصیت فرد، گرایش وی به استفاده از وقت و زمان را تحت تاثیر قرار می دهد. لذا شرط اول در مدیریت زمان تعهد و پایبندی به تغییر در عادت ها و روشهای گذشته و نیز تعیین اهداف می باشد."(به نقل از جواهری زاده، 1384) اهداف از نظر زماني به سه دسته تقسيم مي شوند:

الف - اهداف بلند مدت، مثل رسيد ن به شغل دندان پزشكي

ب - اهداف ميان مدت: مثل قبولي در يك پايه تحصيلي

چ - اهداف كوتاه مدت: مثل تهيه يك تحقيق علمي يا موفقيت در آزمون ميان ترم يا ارايه ي يك سخنرانی در كلاس.

آن چه مهم است اين است كه مشخص كردن اهداف به شما كمك مي كند كه همواره برنامه هاي خود را بررسي كنيد و به اين سئوال پاسخ دهيد كه آيا كارهايي كه در دست اجرا داريد در راستاي رسيدن به اهداف شما هست يا خير؟ اگر پاسخ شما منفي بود، به اين معناست كه يا بايد اهدافتان را تغيير دهيد يا اين كه فعاليت هايتان را با اهداف منطبق كنيد و اين يعني مديريت زمان.

 

2- تجزیه و تحلیل و تهيه فهرست فعاليت ها

در این مرحله چگونگی استفاده از وقت در فعالیت های فردی مورد تحلیل قرار می گیرد. برنامه ها و فعاليت هاي هر فرد بايد با اهداف او تناسب داشته باشد. از سوي ديگر هر دانش آموز داراي فعاليت هاي جانبي و عادات خاص خود است كه نمي توان آن ها را ناديده گرفت. بنابراين، با توجه به موارد فوق فهرستي از فعاليت ها مشخص شده و ليست می شود ( سی ورت، ترجمه توکلی، 1380).

3- تقسیم کار به قطعات کوچکتر

قطعاً کارهای بزرگ را نمی توان به یکباره انجام داد و نائل شدن به این مهم جز با کوچک کردن آن کار حاصل نمی شود. هنگامی که قسمت کوچکی از کار را شروع  کرده و به اتمام می رسانید، انگیزه شما برای شروع و تمام کردن قسمت بعدی کار بیشتر می شود و همین روال را تا آخر ادامه خواهید داد. هر قدمی که به جلو بر می دارید برای پیشروی به شما نیرو می بخشد، به این ترتیب در خود شوق و انگیزه درونی ایجاد می کنید که شما را وادار می کند تا اتمام کار به فعالیت ادامه دهید و اتمام این کار بزرگ به شما همان احساس شادی و رضایتی را می دهد که همیشه با هر موفقیتی همراه است ( تریسی، ترجمه علیزاده، 1385 ).

4- برنامه ریزی برای فعالیتها

قبل از برنامه ریزی برای هر کاری اطلاعات مورد نیاز را به دقت جمع آوری کنید : یک ضرب المثل می گوید : " اگر می خواهید در 6 ساعت یک درخت را ببرید، باید 5 ساعت وقت صرف تیز کردن تبر خود کنید. "

بدون داشتن اطلاعات و تدارک زمینه های لازم، اقدام به یک کار اشتباه است زیرا این امر می تواند مانع پیشرفت در کار شده و حتی آن کار را  با شکست مواجه سازد و موجب بروز ناامیدی از ادامه کار گردد ( سیدا، 1384 ).

برای رسیدن به هدفی که در سطح بالاست باید از پله های یک نردبان عبور کنید. درست ترین راه آن است که پله ها را یکی یکی طی کنید، برنامه ریزی به معنای بالا رفتن یکی یکی از پله هاست. برنامه ریزی جلو جهشهای بی منطق و عقب گرد را می گیرد و وقتی شما توانستید بدون عقب نشینی و توقف در راه رسیدن به هدف گام بردارید، در وقت خود صرفه جویی کرده اید.

5 - داشتن برنامه روزانه

یک سررسید، دفتر و یا فایل کامپیوتری داشته باشید و اهداف خود را در هر روز و کارهای ضروری روزانه را در آن یادداشت کنید. رس جی[16]( ترجمه احمدی،1386).

البته بهتر است برنامه سالانه، ماهانه و هفتگی داشته باشید و در نهایت در کوچکترین گام به برنامه روزانه نیاز خواهید داشت. برنامه هر روز و هر هفته شما باید شما را گام به گام به اهداف و برنامه سالانه شما نزدیک کند. در ارزیابی از برنامه هر روز خود این امر را مورد توجه قرار دهید که کارهای ضروری که در هر روز انجام داده اید چقدر شما را به محقق شدن برنامه سالانه هدایت می کند.

6 - اولویت گذاری کنید

براي اين كه فعاليت هاي خود را برنامه ریزی و اولويت بندي كنيد، ابتدا بايد درجه ي اهميت و فوريت كارهاي خود را مشخص كنيد. این کار در روزهایی که کارهای زیادی برای انجام دارید، ارزش خود را آشکار می سازد. سعی کنید در چنین روزهایی اولویتها را از قبل معین کنید و ابتدا به انجام آنها بپردازید ( رس جی، 1386؛ ترجمه احمدی ).

هیچگاه برای انجام همه کارها وقت کافی وجود ندارد، ولی همیشه برای انجام مهمترین کارها وقت کافی وجود دارد. يك دانش آموز موفق سعي مي كند با تنظيم وقت و برنامه ريزي مناسب ابتدا بهترين زمان خود را به انجام امور اصلي اختصاص داده و ساير اوقات خود را صرف بقيه ي اولويت ها كند.

7 - محدودیتهای کلیدی خود را بشناسید

هر فردی در زندگی خود دارای شرایط خاصی است که انجام برخی کارها را با محدودیت مواجه می سازد و عوامل بازدارنده ای هستند که سرعت انجام کار را تحت تاثیر قرار می دهند. این عوامل باید شناسایی شوند و کاهش یابند ( تریسی، ترجمه علیزاده، 1385 ). 

8 - جلوگیری از وقفه ها

بسیاری از مواقع ما برای زمان خود برنامه ریزی می کنیم، اما به برنامه زمانی خود پایبند نیستیم. مثلاً به دوستانمان می گوییم که هنگام عصر که زمان مطالعه ماست با ما تماس نگیرند، اما وقتی آنها این امر را رعایت نمی کنند، ما نیز آن را متذکر نمی شویم و با آنها هم صحبت شده و چه بسا زمان زیادی را نیز در این میان از دست بدهیم.رس جی[17](، ترجمه احمدی،1386.)

برخی اوقات خودمان عامل اصلی این وقفه هستیم و از هر کاری که باعث وقفه در برنامه می شود مثل تماشای تلویزیون یا حتی خوردن یک فنجان چای یا قهوه استقبال می کنیم.

برای جلوگیری از این وقفه ها، هر کاری که لازم می دانید انجام دهید. به عنوان نمونه تلفن همراه خود را خاموش کنید، درب اتاق را ببندید و ... .

9 - ارزیابی از برنامه

در این مرحله میزان پیشرفت کار مورد سنجش دقیق قرار می گیرد. در این ارزیابی اتمام یک کار یا یک مرحله از کار طبق زمان تعیین شده برای آن، مورد ارزیابی قرار می گیرد. این امر به شما کمک می کند تا روی پیشرفت کار تمرکز کنید ( رس جی[18]، ترجمه احمدی،  1386). اگر در ابتدا مدام با کمبود زمان در انجام کارها مواجه هستید دو نوع اقدام اصلاحی ضروری است : یا برنامه ریزی خود را اصلاح کنید و یا موانع و مواردی که به وقفه در کار منجر شده را شناسایی کرده و رفع نمایید. بالعکس اگر در انجام برنامه ای زمان اضافی داشتید، ان را به بطالت نگذرانید، آن را یادداشت کنید و برای انجام کار ضروری دیگر در نظر بگیرید.

نکات تکمیلی

در حین برنامه ریزی و اجرای برنامه های روزانه خود بهتر است موارد ذیل را از یاد نبرید:

-         میزان بازدهی خود در طول روز را مورد توجه قرار دهید

بررسی سطح فعالیت در ساعات مختلف روز نشان می دهد که در صبح و بین ساعات 8 الی 12 بیشترین بازدهی وجود دارد. اما از ساعت 12 الی 18 این منحنی رو به نزول می گذارد و پس از ساعت 18 دومین سطح فعالیت بالا ظاهر می شود که البته به اندازه فعالیت صبح نیست. در نهایت از ساعت 22 تا انتهای ساعات پایانی شب بازدهی به طور چشمگیری کاهش می یابد ( سی ورت، ترجمه توکلی، 1380 ).

-         خودتان را تحت فشار بگذارید

جهان پر از آدمهایی است که منتظرند تا کسی از راه برسد و به آنها انگیزه بدهد تا به انسانی تبدیل شوند که آرزویش را دارند. مشکل این است که هیچ کس برای نجات آنها نمی آید. این افراد منتظر اتوبوس در خیابانی هستند که هیچ اتوبوسی از آنجا عبور نمی کند. در نتیجه، اگر این افراد مسئولیت زندگیشان را بر عهده نگیرند و خود را تحت فشار قرار ندهند، شاید برای همیشه منتظر بمانند و این کاری است که بیشتر مردم انجام می دهند.

اگر می خواهید به اهداف خود برسید و فردی تاثیرگذار در جامعه باشید باید بتوانید خود را تحت فشار بگذارید و منتظر نمانید تا کسی بیاید و این کار را برای شما انجام دهد. برای این کار باید استانداردی که برای خود در نظر می گیرید از آنچه دیگران از شما انتظار دارند بالاتر باشد. این کار را برای خود به صورت یک بازی درآورید تا کمی زودتر کار را شروع کنید، با تلاش بیشتری کار کنید و کمی بیشتر سر کار بمانید.

با کارهایی که در انجام آن موفق می شوید و یا شکست می خورید، اعتبارتان را نزد خود بالا یا پایین می آورید. نکته قابل توجه این است که هرگاه خود را مجبور می کنید که حداکثر تلاش خود را به کار گیرید، احساس فوق العاده ای نسبت به خودتان خواهید داشت ( تریسی، ترجمه علیزاده، 1385 ).

-         کارها را انباشته نکنید

 اولویتهای خود را مشخص کنید و آخرین مهلتها برای انجام کار را تعیین کنید و سعی کنید در این مهلت کار را به اتمام برسانید. گاهی این اتفاق نمی افتد و در مهلت مقرر کار به اتمام نمی رسد، خطری که در این حالت وجود دارد این است که احتمالاً در پایان زمان مقرر دست از کار می کشید و به کار دیگری می پردازید که این امر خود به انباشته شدن کارها منجر می شود.

مهلتی که برای اتمام کار در نظر می گیرد برابر است با زمان مورد نیاز برای آن کار + 20 درصد اضافه تر از زمان مورد نیاز. مثلاً اگر تصور می کنید کاری را در 5 ساعت به اتمام می رسانید برای آن 5+1 ( 20 درصد 5 ساعت ) زمان در نظر بگیرید.

-         با یک دست چند هندوانه بر ندارید

 برای انجام کارهای بیشتر در مدت معین وسوسه نشوید. گاهی لازم است به خودتان هم مانند دیگران " نه " بگویید. انجام چند کار در یک مدت زمان کوتاه غیرممکن خواهد بود.

کارهای ناخواسته را به تأخیر بیاندازید

 به برنامه ریزی خود پایبند باشید و اگر به هر دلیلی، شرایطی پیش آمد که می توانست موجب اختلال در اجرای برنامه شما باشد از آن اجتناب کرده و به برنامه خود بپردازید ( رس جی[19]، ترجمه احمدی،  1386).

-         اختصاص وقت برای اندیشیدن

 در برنامه هفتگی و یا حتی روزانه خود، وقتی را برای اندیشیدن کنار بگذارید ( رس جی[20]، ترجمه احمدی،  1386). البته توصیه می کنیم برای این تفکر هدفی در نظر بگیرید زیرا که در جریان تفکر ممکن است پرنده خیال ظاهر شود و فرایند تفکر را به خیالپردازی مبدل سازد. 

-         روز خود را با رفتار و حالات مثبت شروع کنید

 آرام برخاستن، صبحانه خوب خوردن، استحمام، بدون عجله کار کردن، خوش بین بودن و اندیشه های مثبت داشتن می تواند تضمین کننده یک روز موفقیت آمیز برای شما باشد ( سی ورت، ترجمه توکلی، 1380 ).

-         "نه" گفتن را یاد بگیرید

گفتن کلمه " نه " شما را از قبول کارهایی که وقت کافی برای آن ندارید، رها می کند. اگر فکر می کنید "نه" گفتن برای شما خیلی سخت است، سعی کنید از کلمات مثبت استفاده کنید. مثل : "متأسفم! وقت ندارم، اما شما می توانید از فلانی کمک بگیرید." یا "فعلاً وقت ندارم، اما می توانم این کار را بعد از کنفرانس هفته آینده انجام دهم."   رس جی[21](، ترجمه احمدی،1386.)

موارد زیر را هم در نظر داشته باشید :

- براي برنامه ريزي موثر در وقت خود، زمان بگذاريد.

- اهدافتان را مشخص ساخته و آنها را بنویسید.

-  بر اهداف تاكيد كنيد نه بر فعاليتها.

- هر روز حداقل يك هدف عمده را براي خود قائل شده و بكوشيد تا آن را محقق سازيد.

- هر روز وقت خود راچنان زمان بندي كنيد كه ابتدا مهمترين كارها را انجام دهيد.

- هرگاه شروع به انجام كاري كرديد سعي كنيد بدون وقفه آن را به پايان رسانيد.

- ما بين فعاليتها براي خود وقت استراحت نيز در نظر بگيريد.

- به خود و اولويت بندي كه انجام داده ايد اعتماد داشته باشيد.

- به هيچ فردي ( ازجمله دوستان ) اجازه ندهيد وقت شما را تلف كرده و براي خود مصرف كند و بياموزيد درصورت لزوم با صراحت" نه" بگوييد.

-  وقت خواب خود را تنظیم کنید.

- كارهاي غير ضروری را به تعویق بیندازید.

- زمانی را برای لذت بردن از زمانهای فراغت خود در نظر بگیرید. شما برای تجدید قوا به این زمانها نیاز دارید.

- برای برنامه های 9 الی 16 ماه آینده خود یک نمودار دیواری تهیه کنید. این امر یادآوری برخی امور را برای شما ممکن می سازد ( صادقی و ابراهیمی، 1383 ).

مهم ترين عوامل اتلاف وقت

- مكالمات تلفني غير ضروري و بيش از اندازه.

- وقت گذراني بيش از حد با دوستان.

- استفاده ي بيش از حد از پيامك يا پيغام هاي الكترونيكي.

- استفاده بیش از حد از اینترنت.

- تماشاي بيش از حد تلويزيون.

- روش هاي غير صحيح و عادات نادرست مطالعه.

- بي برنامگي در انجام كارها.

- نداشتن برنامه ي مناسب براي خواب و استراحت.

- ناتواني در " نه گفتن " به درخواست هاي نا به جاي دوستان.

-  صحبتهاي كم اهميت.

- نداشتن تمركز حواس ( جواهری زاده، 1384؛ سیدا، 1384).

مدیریت زمان در احادیث و روایات

مطالعه در سیره رسول اکرم ( ص ) و ائمه اطهار( ع )  نیز به خوبی بیان گر این حقیقت است که آن بزرگواران در تمامی امور خویش منظم بوده و هر کار را دقیقاً به وقت خویش انجام می دادند و از واگذاری امور به زمانهای آتی به شدت پرهیز می کردند. حضرت محمد ( ص ) می فرمایند : "فرصت ها مانند گذشتن ابرها می گذرد."

ایشان در جای دیگر می فرمایند: " کارها در گرو وقت آنهاست."

 امام جعفر صادق ( ع ) نیز در حدیثی به این نکته اشاره می کنند که: " هر کس دو روزش مثل هم باشد، زیان کرده است و باید هر روز نسبت به روز قبل بهتر باشد" ( کرمی مقدم، 1377 ).

حضرت علی ( ع ) می فرمایند: "فرصت ها چون ابر زود گذر است، پس مهیا باشید تا از فرصت هایی که دارید بهره بر گیرد."

ایشان همچنین در عهد نامه خود به مالک می فرمایند: " کار هر روز  را در همان روز به انجام برسان که هر روز را کاری است. بهترین وقت هر روز و بزرگ ترین بخش آن را به خدا بپرداز، هر چند که اگر در اوقات دیگر نیت پاک کنی و توده مردم از آن پاک در آرامش و آسایش باشند همه آن اوقات در راه خدا به کار رفته است"  ( نهج البلاغه، نامه 53 ).

در ذیل به احادیثی از حضرت علی ( ع ) در زمینه اهمیت زمان  و مدیریت آن اشاره می کنیم:

-       هر کس به آنچه مهم نیست بپردازد، کار مهم تر را از دست داده است.

-       بدترین چیزی که آدمی وقت خود را مصرف آن می کند، کارهای اضافه و بی حاصل است.

-       فرصت ها زود از دست می روند و دیر باز می گردند. 

-       لحظه ها، عمر را در می نوردند.

-       فرصت ها ربودنی است باید آن ها را غنیمت شمرد.

-       کسی که فرصت ها را غنیمت شمارد، از غصه ایمن می گردد ( کرمی مقدم، 1377 ).

نتیجه گیری

از تلاش های صورت گرفته در پژوهش های انجام شده می توان نتیجه گرفت که مدیریت زمان در نظام آموزش و پروش کشور و به تبع آن در میان دانش آموزان هنوز جایگاه اصلی و اساسی خود را پیدا نکرده است، بیشتر دانش آموزان بدون داشتن هدف مشخص و معینی به تحصیل می پردازند. آنها نه برنامه ای برای آینده خود داشته و نه تصوری از آن دارند و این در حالی است که وضعیت مطلوب آن است که دانش آموزان با ورود به مدرسه به تدریج مسیری برای دستیابی به آرمان های خود به دست آورند، به محدودیت هایشان توجه کنند و با توجه به محدودیت های خویش و با تکیه بر شایستگی هایشان در جستجوی موفقیت باشند، مخاطرات معقول را بپذیرند، موفقیت طلب باشند و از شکستهای خویش عبرت بگیرند.

در دنیای امروز آموزش و پرورش مهم ترین رکن اصلی و اساسی توسعه جوامع است و باید بتواند خود را با تحولات هماهنگ سازد و تحولات، پژوهش ها و نتایج آن ها را در عمل مورد استفاده قرار دهد. بنابراین نگرش به زمان و مدیریت وقت می بایست هم به صورت ضمنی و هم در محتوای آموزشی نظام آموزشی وجود داشته باشد. در حالیکه ارزیابی نظام آموزشی از این حیث، ضعفی جدی در این نظام را آشکار می سازد و بین وضع موجود و وضع مطلوب مدیریت زمان دانش آموزان فاصله بسیاری وجود دارد که این خود نشانگر عدم توجه کافی به این مهم و لزوم تدوین راهکارهای اجرایی برای آن است. این موضوع از آن جا جنبه بارزتری پیدا می کند که دین انسان ساز اسلام، همواره به استفاده موثر از وقت و هدر ندادن آن توصیه فراوان کرده است. بنابراین با پيروي از اصول مديريت زمان، مي توانيم مهار زمان را در اختيار بگيريم و از دوباره كاريها و هدر دادن وقت طلايي خود كه يكي از مهمترين سرمايه زندگي هر فرد مي باشد جلوگيري كنيم .

مديريت زمان تحقق پذیر است، اما مستلزم تلاش و ممارست و تمرين مستمر است، كه با پيروي از اصول آن و کاربست آنها در زندگی روزمره خود، می توان از وقت و زمان خود حداكثر بهره را ببریم.

منابع:

- بالدریج، کی، پی ( 1388 ). روش های یادگیری و مطالعه، ترجمه علی اکبر سیف،  تهران: نشر دانا.

- تریسی، ب ( 1382).  قانون 20-80 و بهره گیری از زمان، ترجمه سایه احمدی، نشریه پیام مدیریت موفق، شماره 27.

- تریسی، ب . ( 1385 ). قورباغه را قورت بده، ترجمه : علیزاده، ر، مؤسسه چاپ و انتشارات پیک فرهنگ.

- جواهری زاده، ن. (1384 ). بررسی ویژگیها و مهارتهای مدیریت زمان در مدارس راهنمایی شهر تهران و مقایسه آن با وضع مطلوب، فصلنامه دانشور رفتار، شماره 12.

- رس، جی. ( 1386 ). مدیریت زمان، ترجمه : احمدی، مسعود، نشر کوهسار.

- سیدا، م ( 1384 ). 12 گام تا مدیریت زمان، ناشر : مؤلف.

- سی ورت، ال. جی. ( 1380 ). مدیریت زمان ( چگونه از وقت خود بهتر استفاده کنیم؟ )، ترجمه : توکلی، منصور، نشر جمال.

- صادقی، ع ؛ ابراهیمی، ا ( 1383 ). دستیابی به مدیریت زمان موفق، انتشارات حق شناس.

- فرنر، ج ( 1381 ). مدیریت کاربردی وقت و عملکرد، ترجمه ناصر جواهری زاده، تهران: نشر پژوهش.

- کرمی مقدم، ف ( 1377 ). بررسی رابطه مهارت فردی مدیریت زمان و مهارت سازمانی در بین مدیران دبیرستان های دولتی شیراز، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز.

- رضی، س، ش ( 1386 ). نهج البلاغه ( با تجدید نظر و اضافات )، ترجمه: دشتی، محمد ، تهران: نشر پیام عدالت.

- لوتار، س ( 1382 ). مدیریت زمان. ترجمه غلام رضا خاکی، تهران: انتشارات سازمان بهره وری بصیر.

 

 

- Izawa, C. ( 2002). Total time and efficient time management, in search of optimal learning and retention via, American journal of psychology, vol:113, pp: 221-224.

 

- Hearn,W. (  2011 ). Time managment, www.business-personal-coaching.com.

 

- Garcia, R.  (2004). Assessing Time Management Skills as an Important Aspect of Student Learning. journal of school psychology, V:25, N:2, PP:167-183.

 

- Stwart, A. J. &Lombard, K. ( 2010 ). Exploring the Relationship between Time

Management Skills and the Academic Achievement of African Engineering students, A Case Study. Journal of  Engineering Education, V:35, N:1, PP: 79-89.

 

- Seibert, j. k & Getinger, M. (2002). Contributions Of Study Skills To Academic Competence, School Psychology Review, V:31, N:3, PP:350-65.

 

- Richard, B. H. (2010). Time management and study skills for students, Retrieved: 2012/04/29, http://www. suite101. Com.



[1]-Time management

[2]   -کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی دانشگاه الزهراء ( س )

[3]- Hern

[4] -ferner

[5] -Tracy

[6] -Stwart

[7]- lombard

[8] -Seibert

[9] -Getinger

[10] -Garcia

[11] -Perez

[12] -baldrich

[13] -Richard

[14] -Izawa

[15]- Roobins

[16] - Ros Jay

[17] - Ros Jay

[18] - Ros Jay

[19] - Ros Jay

[20] - Ros Jay

[21] - Ros Jay

 





ثبت نظر بسته


ارسال به دوستان بسته

تمامی حقوق مادی و معنوی این وب سایت به
موسسه فرهنگی آموزشی پارسا تعلق دارد. استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است.
طراحی و بهینه سازی:
معاونت تحقیق و توسعه پارسا
سامانه اداری بازی های آموزشی اطلاعیه ها درباره ما
اطّلاعات ثبت نام گالری تصاویر خبرنامه ارتباط با ما
تحقیقات دانش آموزی فیلم و صدا اخبار نقشه سایت
کلاس خوشنویسی دهکده فرهنگی آموزشی مقاله ها پرسش های متداول